به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، جلسه سوم راهبری طرح مطالعاتی «تهیه راهنما و دستورالعملهای لازم برای تهیه طرحهای ویژه حفاظت و احیای بافتهای تاریخی» با حضور سیداحمد حسینینیا، مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش، و مشاور تهیه کننده طرح، روز شنبه ۳۰ خرداد در ساختمان دادمان، برگزار شد.
طرح مطالعاتی «تهیه راهنما و دستورالعملهای لازم برای تهیه طرحهای ویژه حفاظت و احیای بافتهای تاریخی» از شهریور ماه سال ۱۴۰۵ در عقد قرارداد با گروه مطالعاتی مهندسین مشاور عمارت خورشید آغاز شده است، و در حال حاضر در مرحله جمعبندی مطالعات مرحله اول، دوم و سوم بر اساس شرح خدمات قرارداد است. شرح خدمات این طرح، شامل تبیین مسائل، چارچوبگذاری، مطالعات مقدماتی و مرور مفاهیم و واژگان کلیدی قانون، بررسی نسبت طرحهای فرادست و ملاکعمل با طرحهای ویژه حفاظت و احیای بافتهای تاریخی و در نهایت ارزیابی، نقد و آسیبشناسی طرحهای ویژه حفاظت و احیای در دسته تهیه است.
همچنین، این طرح مطالعاتی با هدف تدوین چارچوبی منسجم برای تهیه طرحهای ویژه حفاظت و احیای بافتهای تاریخی و ارتقای کیفیت مداخلات در بافتهای واجد ارزش تاریخی و فرهنگی کشور در دست انجام است.
در این نشست، مشاور تهیه کننده طرح ضمن ارائه گزارشی از روند انجام مطالعات، به تشریح چارچوب نظری پژوهش، بررسی اسناد و قوانین مرتبط، مطالعات تطبیقی، مرور تجارب داخلی و بینالمللی و همچنین نتایج حاصل از ارزیابی نمونههای موردی پرداخت. در ادامه جلسه، سید احمد حسینینیا، مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحیشهری و بافتهای واجد ارزش، ضمن قدردانی از تلاشهای انجام شده در تدوین مبانی نظری و بررسی ابعاد مختلف موضوع حفاظت و احیای بافتهای تاریخی، بر ضرورت تقویت جنبههای اجرایی و کاربردی مطالعات تاکید کرد.
مهمترین نکات مطرحشده در این جلسه میتوان به ضرورت تبیین دقیق، جامع و عمیق مفاهیم و واژگان کلیدی مرتبط با موضوع از جمله «حفاظت»، «احیاء»، «اصالت»، «ارزش»، «منظر تاریخی شهری»، «کیفیت محیط» و سایر مفاهیم بنیادین، به منظور ایجاد ادبیات و درک مشترک میان تمامی ذینفعان و بهرهبرداران طرح، و لزوم شناسایی دقیق، دستهبندی و تحلیل نقش ذینفعان، ذینفوذان، کنشگران و نهادهای مؤثر در فرآیند حفاظت و احیای بافتهای تاریخی و بررسی چالشها، تعارض منافع، ظرفیتها و موانع موجود در تعامل میان این گروهها اشاره کرد.
همچنین، لزوم تحلیل تطبیقی و بررسی دقیق فرآیندها و رویههای اجرایی موجود در دستگاههای متولی و ارزیابی میزان انطباق آنها با اهداف و الزامات طرح ویژه حفاظت و احیاء، تاکید بر بررسی تفصیلی طرحهای ویژه در دست تهیه و طرحهای مصوب موجود از منظر محتوایی، فرآیندی، حقوقی و اجرایی و ارزیابی میزان انطباق آنها با مفاد شرح خدمات، اهداف طرح و الزامات قانونی، و تأکید بر بررسی و تحلیل تجارب موفق و ناموفق داخلی و خارجی و استخراج درسآموختهها، عوامل موفقیت و موانع اجرایی به منظور ارتقای کیفیت راهنما و دستورالعملهای نهایی از دیگر موارد مهمی است که در این نشست بر آنها تاکید شد.
ضرورت تبیین ارتباط میان طرح ویژه حفاظت و احیاء با سایر سطوح برنامهریزی مدیریت شهری در سلسله مراتب نظام برنامهریزی توسعه سرزمینی و ارائه چارچوبی روشن برای نحوه هماهنگی، انطباق و رفع تعارضات احتمالی میان اسناد و طرحهای مختلف، تأکید بر اینکه خروجی نهایی مطالعات، علاوه بر تبیین مبانی نظری و مفهومی، به سمت ارائه چارچوبهای اجرایی، رویههای عملیاتی، الگوهای تصمیمگیری و ابزارهای کاربردی مورد نیاز برای تهیه و اجرای طرحهای ویژه هدایت شود، و در پایان، اهمیت دستیابی به نتایج و نظرات متخصصان و خبرگان این حوزه با انجام مصاحبههای تخصصی از دیگر موارد مهمی است که در این نشست بر آن تاکید شد.
مقرر شد، مشاور طرح، ضمن تکمیل و تدقیق برخی از بخشهای مطالعاتی، نسبت به رفع کاستیهای مطرحشده و انطباق هرچه بیشتر خروجیها با مفاد شرح خدمات اقدام کرده و نتایج اصلاحات در جلسات آتی ارائه شود.
بر اساس اعلام دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش، این طرح مطالعاتی از جمله مطالعات پایه و راهبردی و دارای اهمیت در حوزه حفاظت و احیای بافتهای تاریخی به شمار میرود که میتواند با ایجاد ادبیات مشترک، تبیین چارچوبهای تخصصی و ارتقای هماهنگی میان نهادهای متولی، زمینهساز تدوین و اجرای مؤثرتر طرحهای ویژه در بافتهای واجد ارزش تاریخی و فرهنگی کشور باشد.
حسینی نیا گفت: انتظار میرود دستاوردهای این مطالعه، ضمن رفع خلاهای موجود در فرآیند تهیه و اجرای طرحهای ویژه حفاظت و احیاء بافتهای تاریخی، به شکلگیری رویکردی منسجم در فرآیند تهیه این طرحها بینجامد.
وی همچنین، بر لزوم تسریع در انجام اقدامات تهیه طرح، منطبق با زمانبندی قرارداد و اهمیت دستیابی به بروندادهای اجرایی در جهت طی مراحل قانونی اخذ مصوبات لازم جهت عملیاتی شدن هرچه سریعتر این دستورالعمل تاکید کرد.